Yazı Detayı
05 Eylül 2020 - Cumartesi 19:24
 
Takıntılarınız sizi ne ölçüde rahatsız ediyor?
Uzm. Psk. Hatice Coşkun
Uzman Psikolog
 
 

Takıntılar, kimi zaman zorla kimi zaman istenmeden geliyor gibi yaşanan, tekrarlayıcı ve sürekli düşüncelerden oluşmaktadır.  Çoğu kişide belirgin bir kaygı ve sıkıntıyla ortaya çıkmaktadır. Kişiler bazen bu sıkıntıyı aldırmamaya, bazen de kaygı oluşturan düşünceyi bastırmaya çalışırlar. 

 

Bunlara bir tepki olarak zorlantı (takıntının davranışa yansımış hali) olarak tanımlanan bir takım davranış örüntüleri gelişmektedir.  Bu davranışların içeriğinde, sabit bir biçimde uyulması gereken kurallar, kişinin sanki biri tarafından o davranışı yapması için zorlanıyormuş hissi, tekrar eden ve tekrar ettikçe kaygının azaldığı düşüncesi yer almaktadır.

 

Takıntılar ve zorlantılar;

Bulaşma takıntısına bağlı temizlik davranışları

Kuşkulanma-şüphe duyma takıntısına bağlı kontrol etme davranışları

Cinsel içerikli takıntılar

Dini içerikli takıntılar

Düzen-simetri takıntıları ve buna bağlı düzenleme davranışları

Tekrarlayıcı dokunma davranışları

Tekrarlayıcı sayma takıntıları

Biriktirme ve saklama davranışları olarak bir çok şekilde kendini gösterebilir.

 

Pandemi sürecinde oluşan belirsizliklerin, kaygıyı tetiklediği göz önünde bulundurularak takıntı ve zorlantıların arttığı yönünde bir klinik tablo düşünülmektedir. Özellikle temizlik takıntılarının son dönemde, öncesinde bu tür düşünce ve davranışları olan kişilerde daha da arttığı, olmayan kişilerde ise toplumsal yaşantıya bağlı olarak oluştuğu görülmüştür.

 

Davranışların yapılma amacında kaygıdan ve sıkıntıdan kurtulma ihtiyacı bulunmaktadır. Takıntılar ve kişinin takıntılardan kurtulmak için yaptığı zorlantılar çok fazla zaman alabilmektedir. Kişi gün içinde rahatsız edici, tekrarlayan düşüncelerle uğraşmaktan ve bunların sonucundan belirli tekrar eden davranışlar yaptığından, günlük aktivelerde zorlanmakta ve bazen aile, bazen iş, bazen de sosyal hayatı bu durumdan olumsuz yönde etkilenmektedir.

 

Örneğin; iş yerinde toplantı salonunda küçük bir çöp parçası gördünüz ve gözünüz o noktaya takıldı, aklınızda mikrop kapacağınız, hasta olacağınız gibi düşünceler uzun süre sizi meşgul edebilir ve sizi işinizi yapmaktan alıkoyabilir.

 

Peki, bu gibi rahatsız edici düşünce ve davranışlar nasıl ortadan kalkar?

 

Takıntı ve zorlantılarda psikoterapi oldukça etkili olabilmektedir. Özellikle insan davranışı ve duygulanımını inceleyen psikolojik modellerden yararlanılarak geliştirilen Bilişsel Davranışçı Terapi iyi bir uzman tarafından uygulandığında istenilen sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Bilişsel Davranışçı Terapilerde etkili bir yöntem olan Maruz Bırakma Yöntemi tedavide başarılı sonuçları getirmektedir.

 
Etiketler: Takıntılarınız, sizi, ne, ölçüde, rahatsız, ediyor?,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
Haber Yazılımı